Berlaar zet de komende jaren sterk in op klimaatrobuuste natuur en waterbeheer. In het laaggelegen natuurgebied Ebroek groeit het bos stap voor stap het uit tot een uniek stukje natte natuur. Dit project brengt niet alleen meer groen en beleving voor inwoners, maar vervult ook een cruciale rol in de bescherming tegen wateroverlast én droogte.
Berlaar zet volop in op de ontwikkeling van het Ebroekbos, een nieuw broekbos in het laaggelegen natuurgebied Ebroek. Dit is niet zomaar een groenzone maar een echt stukje natte natuur in Berlaar.
Het ligt namelijk in het Watergevoelige Open Ruimte Gebied (WORG) Ebroek. Het gebied was altijd al een “broek”, wat letterlijk“een laaggelegen gebied dat blijvend nat is” betekent. In 2021 legden we in deze zone 3 poelen aan.
Wat is de functie van onze natte natuur:
-
Waterbuffering en bescherming
Bij hevige regenval vangen natte zones zoals Ebroek het water tijdelijk op, waardoor omliggende straten en woningen beschermd worden tegen overstromingen.
-
Droogtebestrijding
Doordat water vertraagd wegstroomt en beter in de bodem sijpelt, worden grondwaterlagen aangevuld. Zo hebben we in droge periodes langer toegang tot voldoende water.
-
Biodiversiteit
Natte natuur biedt een thuis aan amfibieën, vogels, insecten en planten die elders steeds moeilijker kansen krijgen. In 2026 zal Regionaal Landschap onderzoeken welke amfibieën in de poelenverblijven. De dieren planten zich voort in het water, maar leven op het land. Hagen, houtkanten en omgevallen bomen zijn voor hen belangrijke elementen.
-
Gezondheid en beleving
Wandelen in een nat en groen landschap werkt rustgevend en geeft inwoners de kans om in hun eigen gemeente de natuur intens te beleven.
Zones als Ebroek helpen zowel om een teveel aanregenwaterop te vangen als om water te sparen voor tijden van droogte. Daarmee sluit het project rechtstreeks aan bij het hemelwater- en droogteplan, waarmee we Berlaar weerbestendig maken voor de toekomst.
Hondenweide
Het natuurgebied Ebroek staat niet altijd onder water. Meestal stroomt het water naar de Ebroekloop. Op enkele plaatsen is die verbreed. Zo is er meer capaciteit en creëren we ook ecologische oevers. We voegden hier een hondenweide toe om het gebied meer functies te geven. Het is dus niet alleen natuur, maar ook een plek voor ontspanning. In lange, natte periodes beschermt de ‘natte natuur’ Berlaar tegen wateroverlast. Dan komt ook de hondenweide tijdelijk onder water en is ze niet toegankelijk.
Op de volgende percelen plantten we al verschillende bossen aan:
-
Heldenbos – 1125 bomen (0.56 ha) – 25 maart 2021
-
Bos Merelstraat- 250 bomen (0,11ha) (aangeplant samen met leerlingen van De Stap) 25 januari 2022
-
Perceel aanpalend aan Valkenhof – 2950 bomen (1,22 ha) – 11 maart 2024
-
Perceel aanpalend aan Merelstraat – 1675 bomen (0.78ha) -18 december 2024
Een deel van de bebossing wordt later een speelbos.
Wat volgt nog?
Met steun uit de Vlaamse subsidieoproep Levend Water 2024 (55 659 euro, 50% cofinanciering) voert de gemeente de komende tijd extra werken uit onder de noemer Ebroekbos in 2026:
-
De inrichting van eco-oevers langs de Ebroekloop voor een tragere afvoer en meer leven in en rond het water. Door extra inhammen te maken in de waterloop, kan deze meer water opvangen.
-
De aanleg van een vlonderpad om ook door de natste delen van het gebied te kunnen wandelen.
-
Wandelverbinding van Merelstraat met Havikstraat door het Ebroekbos..
-
Het plaatsen van een stuw om te experimenteren met het langer ophouden van water in gebieden waar het kan.
Kom ontdekken
Vandaag kan je in Ebroek al genieten een mooi stukje natuur met een hondenweide, zitbanken en een picknicktafel. Het gebied ligt vlak bij het wandelknooppuntennetwerk én ligt op de bijenfietsroute. Het bijenhotel was de voorbije zomer alvast volgeboekt.
Binnenkort wandel je over vlonderpaden die je tot dicht bij het water brengen. Zo wordt Ebroek hét voorbeeld van hoe Berlaar water, biodiversiteit en ontspanning combineert – en zich tegelijkertijd klaar maakt voor de toekomst.