Hoe groot is het verschil tussen een zonnig fietspad en een schaduwrijke plek onder een boom? En hoeveel invloed hebben groen en verharding eigenlijk op de temperatuur in onze gemeente? Om dat zelf te ontdekken, trokken we op verschillende locaties op pad met een temperatuurmeter. De resultaten zijn opvallend en tonen duidelijk waarom ontharding en vergroening zo belangrijk zijn.
Op verschillende plaatsen gemeten
Op verschillende locaties voerden we telkens dezelfde metingen uit. We bekeken:
- een verharde oppervlakte in de zon (zoals asfalt, een voetpad of fietspad);
- een groene zone in de zon;
- een verharde oppervlakte in de schaduw;
- een groene zone in de schaduw.
Bij elke locatie maakten we foto’s waarop de temperatuur duidelijk zichtbaar is. Zo konden we de verschillende situaties eenvoudig met elkaar vergelijken.
Volgens het KMI op 26 juni 2026
Daalstraat
Pastorijstraat en Berlaarhof
Een opvallend verschil
De metingen tonen een duidelijk patroon: verharde oppervlakken in volle zon worden het warmst, terwijl groene plekken in de schaduw het koelst blijven. Vooral het verschil tussen steen in de zon en groen in de schaduw is bijzonder groot.
Dat verschil voelen we allemaal tijdens warme dagen. Een plein, parking of verharde voortuin kan erg heet aanvoelen, terwijl een plek onder een boom of tussen het groen vaak veel aangenamer is.
Waarom wordt steen zo warm?
Materialen zoals asfalt, beton en klinkers nemen veel warmte op van de zon. Die warmte wordt bovendien langzaam weer afgegeven, waardoor de omgeving nog lang warm blijft, zelfs nadat de zon verdwenen is.
Groene zones werken anders. Gras, planten en struiken nemen minder warmte op en verdampen water. Dat proces zorgt voor natuurlijke verkoeling. Daardoor blijven groene plekken op warme dagen merkbaar koeler.
Bomen: natuurlijke airco's
Een boom koelt de omgeving af op drie manieren: hij geeft schaduw, hij houdt zonnestraling tegen en hij verdampt water via zijn bladeren. Daardoor warmen straatstenen, gevels en de lucht minder op, en voelt het onder en rond de boom merkbaar frisser aan.
Hoe dat werkt
- Schaduw: minder direct zonlicht op huid, asfalt en muren betekent minder opwarming.
- Verdamping: bomen nemen water op via hun wortels en laten dat via hun bladeren weer los; die verdamping kost warmte, waardoor de lucht afkoelt.
- Minder hitte-opslag: stenen en asfalt slaan veel warmte op, terwijl bladeren een deel van het zonlicht absorberen en reflecteren in plaats van het om te zetten in warmte.
Waarom dat voelbaar is
Onder een boom kan de gevoelstemperatuur flink lager liggen dan in volle zon, juist omdat niet alleen de lucht, maar vooral ook de stralingswarmte afneemt. In stedelijke gebieden kan dat verschil extra groot zijn, omdat bomen verharding en gebouwen helpen beschaduwen.
Onderzoek van de Universiteit Antwerpen toont aan dat een boom de omgeving op warme dagen aanzienlijk kan afkoelen. Grote bomen met een brede kruin bieden daarbij de meeste verkoeling. Een boom is dus eigenlijk een natuurlijke airco die bovendien ook regenwater opvangt, fijn stof filtert en extra leefruimte biedt voor vogels en insecten.
Minder steen, meer groen
De resultaten van onze metingen maken duidelijk waarom ontharding en vergroening belangrijk zijn. Door minder te verharden en meer ruimte te geven aan groen zorgen we voor:
- koelere straten en buurten;
- meer schaduw tijdens warme dagen;
- een betere infiltratie van regenwater;
- meer biodiversiteit;
- een aangenamere leefomgeving.
Ook kleine ingrepen maken een verschil. Een geveltuin, een boom in de voortuin, een haag of een stukje gras in plaats van verharding kunnen al bijdragen aan een koelere en groenere omgeving.
Deze metingen zijn geen wetenschappelijk onderzoek, maar wel een eenvoudige manier om zichtbaar te maken wat groen en schaduw doen op warme dagen. De foto's tonen duidelijk waarom bomen en groen onmisbaar zijn in een aangename en klimaatbestendige gemeente.
Markt
Vijvers, grachten en andere waterpartijen werken net als groen verkoelend, omdat water warmte buffert en via verdamping de omgeving helpt afkoelen.
Ernest Van Dyckstraat
