Een tuin zoals zovelen,
maar dan zonder afvoer van afval en met de natuur

Als we het hebben over kringlopen denken we aan de kringloopwinkel, de voedselkringloop, kringlooppapier, … Een kringloop is niets anders dan een reeks opeenvolgende gebeurtenissen waarbij het startpunt uiteindelijk terug wordt bereikt, zonder begin of eindpunt. Ook in de tuin kan er een kringloop plaatsvinden. Wij als tuinier, moeten die kringloop alleen de plaats geven om alle stappen te voltooien. Een tuin waar dit proces plaatsvindt, noemt men een Kringlooptuin.

Waarover hebben we het nu? Wel een tuin brengt heel wat ‘afval’ voort. Dit zijn meestal plantenresten van maai- of snoeiwerken die dan naar het containerpark worden gebracht met veel werk en onkosten tot gevolg. In een kringlooptuin echter worden de natuurlijke processen een plaats gegeven zodat het ‘afval’ nuttig kan worden. Plantenresten worden in de natuur immers verteerd door grote en kleine dieren, zwammen en andere organismen dus waarom ook niet in onze tuin? Dit vraagt geen grote installaties of wilde en wanordelijke tuinen, je moet zelfs geen geoefend tuinder te zijn. Wat basisinformatie en de wil om een aantal richtlijnen te volgen is voldoende.

Zacht groenafval (bladeren, gras, kruiden, …) kan gecomposteerd worden, net zoals versnipperd hout. Het resulterende compost, kan op de grasmat, in de moestuin, in een bloempot of los tussen de planten gebruikt worden als meststof die haar voedingstoffen langzaamaan vrijzet. Met houtsnippers of mulching kunnen paadjes aangelegd worden of kan een naakte bodem bedekt worden zodat ongewenste kruiden minder kans krijgen om op te schieten. Snoeihout kan verwerkt worden in een takkenril dat als natuurlijke afscherming kan dienen. Door de trage afbraak van het hout komt er steeds plaats vrij voor de volgende snoeibeurt. Er zijn meer mogelijkheden dan hier kan worden beschreven, misschien vindt u zelf nog een toepassing voor uw ‘afval’.

bondgenootschap met de natuur aangaat. Een medestander die je betaalt in ‘natura’. Voorzie een nestplaats, een schuilplaats in de struiken, een plek om te overwinteren, voedselbronnen, … en je lokt in een wip vele werklustigen. Schadelijke insecten of ziektekiemen ondervinden zo dat jouw privé-legertje van vogels, egels, sluipwespen, spinnen, oorwormen, kevers enzovoort heel wat tegen hen vermag. Vlinders, hommels en solitaire bijen verzekeren de bestuiving van je bloemen en zo van een goede vrucht- of zaadopbrengst. Iedere tuin kan een kringlooptuin worden, ongeacht de grootte. In grote tuinen heb je meer mogelijkheden en tuinen die omringd zijn door natuur zal je al makkelijker dieren kunnen betrekken, maar in iedere tuin kan je kringlopen realiseren.

Uiteraard is het gebruik van pesticiden ten stelligste verboden. Ze doden naast de schadelijk insecten ook je bondgenoten waardoor de kringlopen verstoord worden en de toestand nadien nog erger wordt.

Een ecologische kringlooptuin is dus geen wanordelijke of wilde tuin (tenzij je dit zelf wil), het is ook geen tuin waar veel in moet gewerkt worden. In tegendeel. Door de natuurlijke processen een plaats te geven en de natuur te betrekken bij je tuin, geef je een deel van het werk uit handen. In plaats van een zwoegende tuinman wordt je een orkestleider die er op toeziet dat iedereen in harmonie samenwerkt aan jouw tuin. Waardoor je tijd vrij krijgt om van je tuin te genieten.

De gemeente Berlaar en de gemeentelijke milieuraad organiseren in 2009 en 2010 een project rond ecologisch kringlooptuinieren. Daarvoor zoeken we mensen die tussen september 2009 en juni 2010 hun tuin willen omvormen tot een kringlooptuin. Voor meer informatie kunt u terecht op de milieudienst (milieu@berlaar.be of 03/410.19.22).